Mesafeli sözleşme nedir?
Satıcı/sağlayıcı ile tüketicinin karşı karşıya gelmeden, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanması için oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, tüm satın alma aşamalarında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir. İnternet ve mobil uygulamalar üzerinden yapılan alışverişler, telefon vasıtasıyla yapılan alışverişler örnek olarak verilebilir. 

Mesafeli sözleşmeler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde düzenlenmektedir.

Sosyal medya ve kısa mesaj gibi ortamlarda yapılan alışverişlerde meydana gelen uyuşmazlıklar mesafeli sözleşme kapsamında değerlendirilebilir mi?
Bir sözleşmenin mesafeli sözleşme olarak kabul edilebilmesi için;

• Satıcı/sağlayıcı ile ile tüketicinin sözleşme kurulurken karşı karşıya gelmemesi,
• Uzaktan pazarlamaya yönelik olarak oluşturulmuş bir sistemin kullanılması,
• Sözleşmenin kurulduğu ana kadar –sözleşmenin kurulduğu an da dâhil olmak üzere- uzaktan iletişim araçlarının kullanılması koşulların bir arada bulunması gerekir.

Bu doğrultuda, sosyal medya ve kısa mesaj gibi ortamlarda gerçekleştirilen alışverişler, ancak yukarıda yer alan üç koşulun aynı anda sağlanması halinde mesafeli sözleşme kapsamında değerlendirilebilmektedir.
 
İnternet veya telefon aracılığıyla alışveriş yapılırken nelere dikkat edilmelidir?
İnternet veya telefon aracılığıyla alışveriş yapılırken;

• Alışveriş yapılması düşünülen internet sitesi hakkında ön araştırma yapılması,
• İnternet sitesi üzerinden satıcının “ticari unvanı”, “açık adres” ve “iletişim bilgileri” gibi bilgilerinin kontrol edilmesi,
• Alışverişten önce fiyat araştırması yapılarak ürünün yaklaşık fiyatı ile ilgili bilgi edinilmesi,
• Ürüne ait açıklamanın ya da fiyatın gerçekçi bulunmadığı ya da şüphe uyandırdığı durumlarda alışverişe devam edilmemesi

Mesafeli sözleşmeler kapsamında aracı hizmet sağlayıcı kimdir ve platform ne anlama gelmektedir?
“Aracı hizmet sağlayıcı”, tüketicilerin alışveriş yaptığı internet sitesi ve mobil uygulama gibi ortamları oluşturarak satıcı/sağlayıcılar ile tüketicilerin bir araya gelmesine ve mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden gerçek veya tüzel kişiyi; “Platform” ise aracı hizmet sağlayıcının mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık etmek üzere oluşturduğu ortamı ifade etmektedir.

• Tüketicilerin talep ve bildirimlerini iletebilmelerine ve takip edebilmelerine elverişli bir sistemi kurmaktan ve bu sistemi kesintisiz olarak açık tutmaktan, 
• Ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden ve ispatından, belirli hallerde bu bilgilerin doğruluğundan, 
• Bu bilgilerin, ürüne/hizmete ilişkin platformda yer alan reklamları ile uyumlu olmasından, 
• Gerçekleşen işlemlere ilişkin kayıtların tutulması ve saklanmasından,
• Satıcı/sağlayıcı adına bedel tahsil etmeleri hâlinde teslim veya ifa ile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden sorumlu tutulmuşlardır.

• Mal veya hizmetin temel nitelikleri,
• Satıcı/sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcının adı, unvanı, açık adresi, telefon numarası,
• Mal veya hizmetin tüm vergiler dâhil toplam fiyatı, 
• Varsa tüm nakliye, teslim ve benzeri ek masraflar 
• Cayma hakkının kullanımı,
• Hak arama yollarının kullanımı

• Örneğin, ek masraflara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğü yerine getirilmemişse, tüketici bunları karşılamakla yükümlü değildir. 
• Cayma hakkı konusunda tüketici gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süre ile bağlı değildir.

• İnternet veya telefon üzerinden yapılan alışverişlerde taahhüt edilen bir süre yoksa, en geç otuz gün içerisinde satıcı malı göndermek zorundadır. 
• Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmelerde ise bu süre daha uzun kararlaştırılabilir (Özel ölçülerde sipariş edilen mobilya, perde vb).
• Eğer bu süre içerisinde mal gönderilmez ise tüketici sözleşmeyi feshederek on dört gün içerisinde yasal faiziyle birlikte tüm ödemelerini geri alma hakkına sahiptir.
• Sipariş konusu mal ya da hizmetin tüketiciye tesliminin/sunulmasının “imkansızlaştığı” hallerde, satıcının üç gün içinde tüketiciye durumu bildirmesi ve varsa teslimat masrafları da dâhil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri bildirim tarihinden itibaren en geç on dört gün içinde iade etmesi zorunludur.
• Malın stokta bulunmaması imkansızlaşma olarak kabul edilmemektedir. 

• on dört gün içinde,
• herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve 
• cezai şart üstlenmeksizin cayma hakkına sahiptir. 

• Tüketici cayma hakkını kullandığında satıcı/sağlayıcı teslimat masrafları dâhil tüm ödemeleri 14 gün içinde iade etmelidir. Aracı hizmet sağlayıcılar ise, satıcı/sağlayıcı adına bedel tahsil etmeleri ve bu bedeli tasarruflarında bulundurdukları süre boyunca bedel iadesinden müteselsilen sorumludurlar. 
• Bu süre, tüketicinin malı kargoya teslim ettiği tarihten itibaren başlar.
• İade işlemi, ön bilgilendirmede belirtilenden farklı bir kargo ile yapılmışsa bu süre, ürünün satıcıya ulaştığı tarihte başlar. 
• Henüz teslim edilmemiş ürünlerde ve hizmet sözleşmelerinde ise satıcı/sağlayıcının bedeli iade süresi, tüketicinin cayma bildirimini ilettiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
• Tüketici ise cayma bildirimini satıcıya yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içerisinde cayma hakkına konu malı geri göndermek zorundadır

• Fiyatı piyasadaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan altın, mücevherat gibi mallar,
• Özel istek ve ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlanan mallar,
• Çiçek, yaş pasta gibi çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi çabuk geçebilecek mallar,
• Ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olması kaydıyla; iç çamaşırı, küpe gibi iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayanlar mallar,
• Malın tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olması kaydıyla; CD, DVD gibi dijital içerikli mallar ile toner, kartuş gibi bilgisayar sarf malzemeleri ve kitap,
• Abonelik sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında, gazete ve dergi gibi süreli yayınlar,
• Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken, otel rezervasyonu gibi konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve nişan, düğün organizasyonu gibi eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler,
• Uzaktan eğitim gibi elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler,
• Bilgisayara veya telefona indirilen müzik, film, programlar gibi tarafınıza anında teslim edilen gayri maddi mallara ilişkin sözleşmeler,
• Cayma hakkı süresi sona ermeden önce, tüketicinin onayı ile ifasına başlanan hizmetlere ilişkin sözleşmeler.